[322] เถรธรรม 10 : พจนานุกรมพุทธศาสตร์ พ.ศ. ๒๕๖๔

[322] เถรธรรม 10 (คุณธรรมที่ทำให้พระเถระอยู่สำราญในที่ทุกสถาน - Theradhamma: qualities which make for happy living of an elder monk)
       1. เถโร รตฺตญฺญู (เป็นผู้ใหญ่ บวชนาน รู้เห็นกิจการ ทรงจำเรื่องราวไว้ได้มาก - Thero rattaññū: to be an elder monk of long experience)
       2. สีลวา (มีศีล เคร่งครัดในสิกขาบททั้งหลาย - Sīlavā: to be virtuous; to have good conduct)
       3. พหุสฺสุโต (เป็นพหูสูตทรงความรู้ - Bahussuto: to be much learned)
       4. สฺวาคตปาติโมกฺโข (ทรงปาติโมกข์ รู้หลักแห่งวินัย แคล่วคล่อง ชำนิชำนาญ สามารถวินิจฉัยได้ด้วยดี - Svāgatapāṭimokkho: to be well versed in the codes of discipline)
       5. อธิกรณสมุปฺปาทวูปสมกุสโล (ฉลาดในการระงับอธิกรณ์ที่เกิดขึ้น - Adhikaraṇasamuppādavūpasamakusalo: to be skilled in settling a legal question that has arisen)
       6. ธมฺมกาโม (เป็นผู้ใคร่ธรรม รักความรู้ รักความจริง รู้จักรับฟังและรู้จักพูด ทำให้เป็นที่ชื่นชมสนิทสนมสบายใจ น่าเข้าไปปรึกษาสนทนา และชอบศึกษา ยินดีปรีดาในหลักธรรมหลักวินัยที่ยิ่งๆ ขึ้นไป - Dhammakāmo: to love the Dhamma, be pleasant to consult and converse with, and find joy in the advanced teaching of both the Doctrine and the Discipline)
       7. สนฺตุฏฺโฐ (เป็นผู้สันโดษด้วยปัจจัยสี่ตามมีตามได้ - Santuṭṭho: to be content with whatsoever supply of the four requisites he may get)
       8. ปาสาทิโก (จะไปจะมา มีอาการกิริยาน่าเลื่อมใส แม้เข้าไปในละแวกบ้าน ก็สำรวมเป็นอันดี - Pāsādiko: to be charming and perfectly composed in his goings out and comings in and in sitting in the house)
       9. ฌานลาภี (ได้แคล่วคล่องในฌาน 4 ที่เป็นเครื่องอยู่สุขสบายในปัจจุบัน - Jhānalābhī: to be able to gain pleasure of the Four Absorptions)
       10. วิมุตฺโต (บรรลุเจโตวิมุตติปัญญาวิมุตติ สิ้นอาสวะ - Vimutto: to have gained the Deliverance)

A.V.201.

องฺ.ทสก. 24/98 /215.

พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม พิมพ์ครั้งที่ ๔๓ - กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๔
http://84000.org/tipitaka/dic/d_item.php?i=322